เทศน์มหาชาติภาคกลาง  หมายถึง  การเทศนาเรื่องการเกิดมาเพื่อบำเพ็ญบารมีครั้งยิ่งใหญ่ของพระโพธิสัตว์  เป็นการเกิดชาติสุดท้าย  ก่อนที่จะจุติมาเกิดเป็นเจ้าชายสิทธัตถะและตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เนื้อหาอยู่ในคัมภีร์เทศน์มหาชาติเรื่องมหาเวสสันดรชาดก  13 กัณฑ์ 1000  พระคาถา  ซึ่งเทศน์ด้วยภาษาไทยถิ่นกลางหรือภาษาไทยมาตรฐาน  เทศน์มหาชาติภาคกลาง  มีทั้งทำนองหลวงและทำนองราษฎร์  มีทั้งเทศน์ในวัง และเทศน์ในวัด เทศน์ในวังเทศน์แบบทำนองหลวงอย่างเดียว เทศน์ในวัดมีทั้งทำนองหลวงและทำนองราษฎร์ ส่วนวัดขนาดใหญ่ที่มีความพร้อมด้านบุคลากร จะเทศน์มหาชาติแบบเรียงกัณฑ์ทั้ง 13 กัณฑ์ ตามคัมภีร์เรียกว่าทำนองหลวง เทศน์นอกคัมภีร์เรียกว่าทำนองราษฎร์  บางวัดก็เทศน์แบบผสมผสาน เรียกว่าเทศน์ทั้งเนื้อนอก เนื้อในและบรรยายให้ความรู้เพิ่มเติมกับคนฟัง  ปัจจุบันเทศน์มหาชาติในกรุงเทพมหานคร นอกจากมีเทศน์ในวัดแล้วยังมีเทศน์ตามสถานศึกษา เช่น ตามมหาวิทยาลัย โรงเรียน ตามหน่วยงานของรัฐ บริษัทและโรงพยาบาล ส่วนเทศน์มหาชาติ ตามต่างจังหวัดของภาคกลางในปัจจุบันส่วนมากเทศน์มหาชาติแบบประยุกต์  2 ธรรมาสน์บ้าง 3 ธรรมาสน์บ้าง บางวัดก็จัดให้มีตัวแสดงประกอบ  บางวัดก็ไม่ได้เทศน์มหาชาติเขาเรียกว่าเทศน์แหล่ โดยนำเรื่องราวต่าง ๆ ในชาดกบ้าง นิทานพื้นบ้านบ้าง หรือนิทานธรรม เทศน์แหล่แบบนี้นิยมเทศน์ตามต่างจังหวัด ตามต่างจังหวัดปัจจุบันไม่ค่อยได้เทศน์มหาชาติ ถ้าเทศน์มหาชาติต้องเทศน์เรื่องมหาเวสสันดรชาดก จึงจะได้อานิสงค์มากตามคำบอกของพระมาลัย